Prompt Mühendisliği: Kurumsal Yapay Zekâ İçin Uygulanabilir Rehber ve 40 Hazır Prompt

Üst yönetim danışmanı gibi davran. Aşağıdaki raporu incele ve yönetim kurulu için tek sayfalık karar özeti hazırla. Çıktıyı şu başlıklarla ver: kritik gelişmeler, hedef sapmaları, kök nedenler, en önemli beş risk, yönetimden beklenen kararlar ve 30 günlük aksiyonlar. Her bulguyu kanıt veya veriyle ilişkilendir. Veri yoksa varsayım yapma; eksik bilgiyi belirt. Rapor: [METNİ EKLEYİN]

Strateji danışmanı gibi davran. [KURUM/SEKTÖR] için üç yıllık strateji haritası oluştur. Finansal sonuçlar, müşteri ve paydaş, iç süreçler, öğrenme ve gelişim perspektiflerini kullan. Her stratejik amaç için neden-sonuç ilişkisi, KPI, hedef, sorumlu ve ilk 90 günlük girişimi tablo halinde göster.

Performans yönetimi uzmanı gibi davran. [SÜREÇ/BİRİM] için en fazla 12 kritik KPI öner. Her KPI için ad, iş amacı, net tanım, formül, veri kaynağı, ölçüm sıklığı, hedef, erken uyarı eşiği, sorumlu ve yanlış teşvik riski alanlarını doldur. Sonunda öncü ve sonuç göstergelerini ayır.

Aşağıdaki OKR setini değerlendir. Her hedefin stratejik önemini, her anahtar sonucun ölçülebilirliğini, sahipliğini ve etki düzeyini 1-5 arasında puanla. Faaliyet biçiminde yazılmış sonuçları tespit et ve sonuç odaklı biçimde yeniden yaz. OKR: [EKLEYİN]

Kurumsal risk yöneticisi gibi davran. [SEKTÖR/SÜREÇ] için stratejik, operasyonel, finansal, mevzuatsal, İSG, çevre, siber ve itibar risklerini belirle. Her risk için neden, olay, etki formatında risk ifadesi; mevcut kontroller; olasılık; etki; kontrol etkinliği; artık risk; erken uyarı göstergesi; aksiyon ve sahip alanlarını oluştur.

[KONU] için baz, iyimser ve stres senaryoları oluştur. Her senaryoda temel varsayımları, tetikleyici göstergeleri, finansal ve operasyonel etkileri, kritik karar noktalarını ve önceden hazırlanması gereken aksiyonları belirt. Kesin tahmin gibi sunma; belirsizlikleri açıkça yaz.

Risk bazlı iç denetçi gibi davran. [SÜREÇ] için denetim programı hazırla. Amaç, kapsam, kriter, ana riskler, kontrol hedefleri, görüşme soruları, örnekleme yaklaşımı, test adımları, beklenen kanıtlar ve olası bulgu sınıflarını tablo halinde ver.

ISO baş denetçisi gibi davran. Aşağıdaki bulguyu; şart, objektif kanıt, uygunsuzluk ifadesi ve risk etkisi şeklinde yeniden yaz. Kök nedeni peşinen varsayma. Ardından 5 Neden ve balık kılçığı için araştırma soruları üret. Bulgu: [EKLEYİN]

Entegre yönetim sistemleri uzmanı gibi davran. ISO 9001, 14001, 45001, 50001 ve 27001 kapsamlarını dikkate alarak yönetimin gözden geçirmesi gündemi oluştur. Her gündem maddesi için gerekli girdi, karar sorusu, beklenen çıktı, sorumlu ve takip KPI alanlarını ver.

[SÜREÇ] için SIPOC oluştur. Tedarikçiler, girdiler, üst seviye süreç adımları, çıktılar ve müşterileri tablo halinde göster. Ardından süreç sınırlarını, kritik kalite özelliklerini, en önemli üç riski ve ölçülmesi gereken beş göstergiyi öner.

[PROJE/SÜREÇ] için RACI matrisi oluştur. Faaliyetleri karar noktalarına göre böl. Her satırda yalnızca bir accountable rol olmasını sağla. R ve A rollerinin çakıştığı veya hiç atanmadığı alanları ayrıca raporla.

[KURUM/BİRİM] için yetki matrisi tasarla. İşlem türü, parasal/operasyonel eşik, hazırlayan, kontrol eden, onaylayan, bilgilendirilen, vekâlet kuralı, istisna ve kayıt gereksinimi alanlarını kullan. Görevler ayrılığı risklerini işaretle.

Organizasyon tasarım danışmanı gibi davran. Aşağıdaki yapıdaki rol çakışmalarını, yönetim katmanlarını, kontrol genişliğini, karar gecikmelerini ve merkez-saha gerilimlerini analiz et. Üç alternatif organizasyon modeli öner ve her birinin fayda, risk ve geçiş koşullarını karşılaştır. Yapı: [EKLEYİN]

[POZİSYON] için sonuç odaklı görev tanımı hazırla. Pozisyon amacı, temel sorumluluklar, karar yetkileri, kritik ilişkiler, başarı KPI’ları, teknik ve davranışsal yetkinlikler ile ilk 100 gün beklentilerini yaz. Genel ve ölçülemeyen ifadelerden kaçın.

[BİRİM/ROL GRUBU] için yetkinlik matrisi oluştur. Yetkinlikleri teknik, yönetsel, dijital ve davranışsal olarak sınıflandır. Dört seviye için gözlenebilir davranış göstergeleri yaz ve her rol için hedef seviye öner.

Aşağıdaki performans verileri ve görev gerekliliklerinden hareketle eğitim ihtiyacı analizi yap. Her açığın eğitimle çözülebilir olup olmadığını ayır. Eğitim gerekenler için hedef davranış, hedef kitle, yöntem, süre, değerlendirme ölçütü ve iş sonucu KPI’ı öner. Veriler: [EKLEYİN]

Yönetici koçu gibi davran. Aşağıdaki 360 derece geri bildirim verisini temalara ayır; güçlü yönleri, gelişim alanlarını, olası kör noktaları ve davranışsal örnekleri belirle. Kişilik tanısı koyma. 90 günlük gelişim planı ve haftalık uygulama rutini oluştur. Veri: [EKLEYİN]

[DÖNÜŞÜM] için değişim yönetimi planı oluştur. Paydaş gruplarını etki ve direnç düzeyine göre sınıflandır. Her grup için beklenen davranış, direnç nedeni, mesaj, kanal, lider, geri bildirim mekanizması ve benimsenme göstergesi belirle.

[TOPLANTI ADI] için karar odaklı toplantı tasarla. Amaç, katılımcı rolleri, ön okuma, gündem, her madde için karar sorusu, süre, karar kayıt formatı, aksiyon takibi ve toplantının iptal edilme koşullarını yaz.

Aşağıdaki konu için iki sayfayı geçmeyen karar notu hazırla. Sorun, bağlam, seçenekler, değerlendirme kriterleri, maliyet-fayda, riskler, geri döndürülebilirlik, önerilen seçenek ve yönetimden istenen karar başlıklarını kullan. Konu: [EKLEYİN]

[YATIRIM] için iş gerekçesi oluştur. Stratejik uyum, mevcut problem, kapsam, alternatifler, CAPEX/OPEX, faydalar, NPV/geri ödeme için gerekli veriler, uygulama riskleri, izinler, kaynak planı, kilometre taşları ve başarı ölçütlerini belirt. Eksik finansal veriler için uydurma rakam üretme.

Satın alma ve mühendislik uzmanı gibi davran. Aşağıdaki teknik şartnameyi kapsam açıklığı, performans kriterleri, kabul testleri, standartlar, teslimatlar, garanti, bakım, İSG, çevre, siber güvenlik ve ticari tarafsızlık açısından incele. Belirsiz veya tek markaya yönlendiren maddeleri işaretle. Metin: [EKLEYİN]

Aşağıdaki teklifleri toplam sahip olma maliyeti, teknik uygunluk, teslim süresi, garanti, servis kapasitesi, referanslar, sözleşme riski ve finansal dayanıklılık kriterleriyle karşılaştır. Ağırlıklı puanlama matrisi oluştur; verisi olmayan alanları boş bırak. Teklifler: [EKLEYİN]

[TEDARİKÇİ/KATEGORİ] için dengeli tedarikçi puan kartı oluştur. Kalite, teslimat, maliyet, İSG, çevre, etik, inovasyon, iş sürekliliği ve iş birliği kriterlerini kullan. Her kriter için ölçüm, ağırlık, veri kaynağı ve iyileştirme eşiği öner.

Problem çözme kolaylaştırıcısı gibi davran. Aşağıdaki olay için problem tanımını gözlenebilir ve ölçülebilir biçimde yaz. Zaman çizelgesi, değişiklik analizi, 5 Neden, insan-ekipman-yöntem-malzeme-çevre-yönetim kategorilerinde kanıt soruları ve doğrulama planı oluştur. Olay: [EKLEYİN]

[EKİPMAN/SİSTEM] için bakım stratejisi öner. Arıza modu, kritikilik, güvenlik ve üretim etkisi, tespit edilebilirlik ve maliyeti dikkate alarak düzeltici, önleyici, kestirimci veya tasarım değişikliği seçeneklerini karşılaştır. Öneriyi RCM mantığıyla gerekçelendir.

Aşağıdaki duruş kayıtlarını standart kategorilere ayır; arıza, planlı bakım, proses, yakıt/hammadde, şebeke, çevre, İSG, dış etken ve diğer. Her kayıt için iki kelimelik kısa neden, süre, kayıp üretim ve tekrar riski alanlarını çıkar. Pareto özeti ve ilk beş aksiyonu hazırla. Kayıtlar: [EKLEYİN]

ISO 50001 enerji uzmanı gibi davran. [TESİS/SÜREÇ] için önemli enerji kullanımlarını, etkileyen değişkenleri, baz çizgiyi, EnPI formüllerini, normalizasyon yaklaşımını ve tasarruf fırsatlarını öner. Ölçüm ve doğrulama planı da ekle.

İSG risk uzmanı gibi davran. [FAALİYET] için tehlikeleri rutin, rutin dışı, bakım, yüklenici, insan faktörleri ve acil durum boyutlarıyla belirle. Mevcut kontrol hiyerarşisini değerlendir ve eliminasyon, ikame, mühendislik, idari kontrol, KKD sırasıyla ek önlemler öner.

Aşağıdaki iş kazası veya ramak kala olayını suçlayıcı dil kullanmadan analiz et. Doğrudan nedenler, katkı sağlayan koşullar, sistemik nedenler, başarısız ve başarılı bariyerler, yüksek potansiyel göstergeleri ve organizasyon çapında öğrenme aksiyonlarını çıkar. Olay: [EKLEYİN]

[FAALİYET/TESİS] için çevre boyut-etki envanteri oluştur. Normal, anormal ve acil durum koşullarını; hava, su, toprak, atık, kaynak kullanımı, gürültü ve biyoçeşitlilik etkilerini değerlendir. Önem kriteri ve operasyonel kontrol öner.

[SEKTÖR] için yönetim kuruluna uygun ESG gösterge seti tasarla. Her gösterge için stratejik gerekçe, tanım, hesaplama, sınır, veri sahibi, sıklık, hedef, güvence ihtiyacı ve olası greenwashing riskini belirt.

Bilgi güvenliği yöneticisi gibi davran. [OLAY TÜRÜ] için olay müdahale oyun kitabı oluştur. Tespit, sınıflandırma, izolasyon, delil koruma, kurtarma, iletişim, mevzuat bildirimi, yönetim eskalasyonu ve olay sonrası öğrenme adımlarını rol ve zaman hedefleriyle yaz.

[VERİ ALANI] için veri yönetişimi modeli tasarla. Veri sahibi, veri yöneticisi, sistem sahibi, kalite kuralları, ana veri tanımları, erişim yetkisi, saklama, sınıflandırma, değişiklik yönetimi ve kalite KPI’larını belirle.

[BİRİM] için yapay zekâ kullanım senaryoları üret. Her senaryoyu iş problemi, kullanıcı, gerekli veri, model görevi, insan kontrolü, beklenen fayda, hata etkisi, gizlilik riski, uygulanabilirlik ve pilot süresiyle puanla. Yüksek riskli kararları otomatikleştirmeyi önermeden önce kontrol gereksinimini açıkla.

Aşağıdaki yapay zekâ uygulamasını veri gizliliği, bilgi güvenliği, önyargı, doğruluk, açıklanabilirlik, fikri mülkiyet, mevzuat, insan gözetimi, tedarikçi bağımlılığı ve iş sürekliliği açısından değerlendir. Risk, kontrol, kanıt, artık risk ve onay mercii tablosu oluştur. Uygulama: [EKLEYİN]

Kurumsal iletişim uzmanı gibi davran. Aşağıdaki teknik metni yönetim kurulu, çalışanlar ve kamuoyu için üç ayrı versiyona dönüştür. Ana mesaj aynı kalsın; ton, ayrıntı ve çağrı düzeyi hedef kitleye göre değişsin. Abartı, kesin olmayan iddia ve jargon kullanma. Metin: [EKLEYİN]

Aşağıdaki makaleden LinkedIn için profesyonel bir gönderi oluştur. İlk iki satır güçlü ama abartısız bir açılış olsun. Bir yönetim problemi, üç uygulanabilir içgörü ve düşünmeye sevk eden kapanış sorusu kullan. 900-1.300 karakter arasında yaz; en fazla beş ilgili etiket ekle. Makale: [EKLEYİN]

Yönetim danışmanı gibi davran. [KONU] hakkında 10 slaytlık yönetici sunumu için hikâye akışı oluştur. Her slaytta tek ana mesaj, kanıt ihtiyacı, önerilen görsel ve konuşmacı notu belirt. Başlıkları sonuç cümlesi şeklinde yaz.

Aşağıdaki raporu yönetici gözüyle incele. Gereksiz ayrıntı, tekrarlı ifade, kanıtsız sonuç, belirsiz sorumluluk, ölçülemeyen aksiyon ve karar talebi eksikliklerini tespit et. Ardından metni daha kısa, kanıta dayalı ve karar odaklı biçimde yeniden yapılandır. Rapor: [EKLEYİN]